ਟਮਾਟਰ ਨੂੰ ਧੱਬੇਦਾਰ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਾਇਰਸ

  • ਲੱਛਣ

  • ਟ੍ਰਿਗਰ

  • ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

  • ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

  • ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ

ਟਮਾਟਰ ਨੂੰ ਧੱਬੇਦਾਰ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਾਇਰਸ

TSWV

ਰੋਗਾਣੂ


ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ

  • ਗੂੜੇ ਭੂਰੇ ਚਟਾਕ ਪੱਤੇ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੇਕਰੋਟਿਕ ਪੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਨੇਕਰੋਸਿਸ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਟਿਪਸ ਦਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਕਾਸ। ਹਲਕੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਰਿੰਗ ਕੱਚੇ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਤੇ। ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਕਲੋਰੋਟਿਕ ਸਥਾਨ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਤੇ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਫਲ ਵਿਗੜ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।.

ਮੇਜ਼ਬਾਨ:

ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਮਿਰਚ

ਟਮਾਟਰ

ਆਲੂ

ਲੱਛਣ

ਪੱਧਰਾਂ, ਡੰਡਲਾਂ, ਤਣੇ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਤੇ ਲੱਛਣ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਉਪਰ ਤੋ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੁਵਾ ਪੱਤੇ ਛੋਟੇ, ਹਨੇਰਾ-ਭੂਰੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਿੰਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਲੇਡ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਚਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਨੈਕਰੋਸਿਸ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਗੂੜੀਆਂ ਭੂਰੀ ਧਾਰੀਆਂ ਡੰਡਲਾਂ ਅਤੇ ਤਣਿਆਂ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਨੈਕੋਰੋਸਿਸ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਟਿਪਸ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੌਦੇ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਾਸੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤੇਦਾਰ, ਹਲਕੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਪਰਿਪਕ ਟਮਾਟਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੂਰੇ ਰਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਿਪੱਕ, ਲਾਲ ਫਲ, ਕਲੋਰੀਟਿਕ ਸਪਾਟ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲ ਨਾ ਵਿੱਕ ਸੱਕਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਟ੍ਰਿਗਰ

ਟਮਾਟਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਵੈਲਟ ਵਾਇਰਸ (ਟੀ.एस.ਡਬਲਿਊ.ਵੀ.) ਪੱਛਮੀ ਫੁੱਲ ਦੇ ਪੱਠੇ (ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨਿੇਲੀਆ ਫਾਸਟੈਂਡੇਲਿਸ), ਪਿਆਜ਼ ਥਰੈਪਸ (ਥ੍ਰਿਪਾਂ ਤਾਬਾਸੀ) ਅਤੇ ਮਿੀਰੀ ਥ੍ਰਿਪਸ (ਸਕਰੋਟੋਥ੍ਰੀਪਿਜ਼ ਡਰੱਸੇਲੀਸ) ਸਮੇਤ ਥਰਿੱਡ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੀ.ਐਸ.ਡਬਲਿਊ.ਵੀ ਥ੍ਰਿਪ ਵੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਫੰਸ ਜੋ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਇਰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪਰ,ਟੀ.ਐਸ.ਡਬਲਿਊ.ਵੀ ਲਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਆਂਡੇ ਤਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਮਾਟਰ, ਮਿਰਚ, ਆਲੂ, ਤੰਬਾਕੂ, ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

ਕੁੱਝ ਹਿੰਸਕ ਕੀੜੇ ਪਿਓਪੇ ਜਾਂ ਲਾਰਵੇ ਦੇ ਥ੍ਰੀਪ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪੱਤੀਆਂ ਤੇ ਪਰ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਨਿੰਮ ਤੇਲ ਜਾਂ ਸਪਿਨਸੈਡ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾ ਵੱਲ। ਸਪਾਈਸੌਡ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਕੁੱਝ ਕੁ ਕੁਦਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵਿਨਕਾਰੀ ਕੀਟਾਣੂ, ਸੀਰਫਿਡ ਫ਼ਲ ਲਾਰਵਾ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ) ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਦੇ ਉਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਥ੍ਰਿਪ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਕੁੱਝ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪਤੰਗ ਜਾਂ ਹਰੇ ਭੁੰਜੇ ਵਾਲੇ ਲਾਵਰੇ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਸਣ ਦੇ ਅਰਕ ਦੇ ਸੰਯੋਜਨ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਪਰਿਣਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

ਜੇਕਰ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੇਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਉੱਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰਾਂ ਕਾਰਨ, ਥ੍ਰਿਪਾਂ ਨੇ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸਰਦਾਰ ਸੰਪਰਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਅਜ਼ਾਜੀਰੀਚਟਿਨ ਜਾਂ ਪਾਇਰੇਥ੍ਰੋਡਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪਾਈਪਰਨੀਲ ਮਾਈਕੌਕਸਾਈਡ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ

  • ਉਹਨਾਂ ਨਰਸਰੀਜ ਤੋਂ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵਰਤੋ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਥਰਿੱਪ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਟੀ.ਐਸ.ਡਬਲਿਊ.ਵੀ ਲਈ ਢੁਕਵੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣ। ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਸਟਾਂ ਜਾਂ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਥਰਿੱਪੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਰੋਧਕ ਟਮਾਟਰ ਪੌਦੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਨਾਸ਼ਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਸਕਣ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਚਿਪਚਿਪੇ ਫਾਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋ। ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਫੜੋ। ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੌਦਾ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰੋ। ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੰਜਿਆ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਂਟਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਫ਼ ਨਾਲ ਰੋਗਾਣੂਰਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਥਰਿੱਪ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਯੂਵੀ ਮਲਬੇ (ਮੈਟਲਾਇਜ਼ਡ ਮਲਬਾ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।.