ਕੇਲੇ ਵਿੱਚ ਖੀਰੇ ਦਾ ਚਿਤਕਬਰਾ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਰੋਗ - ਕੇਲਾ

ਕੇਲਾ

ਕੇਲੇ ਵਿੱਚ ਖੀਰੇ ਦਾ ਚਿਤਕਬਰਾ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਰੋਗ

CMV

ਰੋਗਾਣੂ


ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ

  • ਪੀਲੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਜਿਹੀ ਬਨਾਵਟਾਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰੀਦਾਰ ਪਹਿਲੂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉਤੇ ਵਿਕਰਤ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਨੇਕਰੋਟਿਕ ਉਤਕ ਦਿਖਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਾਬ ਹਿੱਸੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਤਕ ਉਪਰ ਉਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੰਕਰਮਿਤ ਪੌਦੇ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਗੁੱਛੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਫਲ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਲੋਰੋਟਿਕ ਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਨੈਕੋਰੋਸਿਸ ਲਾਇਨਾਂ ਵੀ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।.

ਲੱਛਣ

ਲਾਗ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿੱਸੇ ਵੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਛੋਟਿਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੀ ਬਨਾਵਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੱਤੀ ਦੀਆਂ ਨਾੜਿਆਂ ਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੀਆਂ ਕਈ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੀ ਬਨਾਵਟ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੱਤੇ ਦੀ ਲੈਮਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੁੱੜੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਨੈਕਰੋਟਿਕ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਂ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਘੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੜਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੱਤੀ ਦੀ ਡੰਡੀ ਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਤੇ ਨੈਕਰੋਸਿਸ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਕਰਮਿਤ ਪੋਦੇ ਪੱਕਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਛੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਪਾਉੰਦੇ। ਫਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਪਰ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਲੋਰੋਟਿਕ ਰੇਖਾਵਾਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹ ਸੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮੇਜ਼ਬਾਨ

1 ਮੇਜ਼ਬਾਨ

ਟ੍ਰਿਗਰ

ਲੱਛਣ ਸੰਕਰਮਣ ਕਾਰਨ ਆਉਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਲਾਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਪੌਦੇ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਉਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਣਾਂ ਚੂਸਕ। ਐਫਿਡ ਕੀਟ ਪਰਜਾਤੀਆਂ ਦੂਜੇ ਸੰਕਰਮਣ ਲਈ ਵੈਕਟਰ ਵਾਗੂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਲਾਗ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪੌਦਿਆਂ ਜਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਾਉਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੀਰੇ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਲਾਗ ਲਈ ਮੇਜਬਾਨ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਾਇਰਲ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਬਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੰਕਰਮਣ ਖਾਸ ਮੌਸਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਕਸਰ ਬਾਰਸ਼, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਜਾਂ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਮਾਰੀ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਉਪਜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

ਲਾਗ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਐਫਿਡ ਕੀੜੇ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਜਰੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ ਜੋ ਐਫਿਡ ਕੀੜੇ ਦੀਆਂ ਪਰਜਾਤਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਰਾਸਾਈਟਾਇਡ, ਪੈਰਾਸੀਟਿਕ ਜਾਂ ਪੈਰੀਡੇਟਰੀ ਅਤੇ ਫੰਗੀ ਪਰਜਾਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ 40 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਲਸਿਅਸ ਦਾ ਗਰਮੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੜ ਚੁਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

ਜੇਕਰ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਇਕਸਾਰ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਲਾਗ ਸੰਬੰਧੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਕਲਪਕ ਹੋਸਟ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਡੀਮੈਟਨ-ਮਿਥਾਈਲ, ਡੈਮੇਥੋਅਟ ਅਤੇ ਮਲੇਥੇਓਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਪਰੇਅ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸੂਚਿਤ ਰਸਾਇਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਹਨ।

ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ

  • ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕੁਆਰੰਟਾਈਨ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ। ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੌਦਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਬਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਲਗਾਉ। ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਐਂਫਿਡ ਕੀਟ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੌਦੇ ਜਾਂ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਬਦਲਵੇਂ ਪੌਦੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਖੀਰਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਮੱਕੀ ਆਦਿ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੇਲੇ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਐਫਿਡ ਕੀਟਾਂ ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਲਾਗ ਵਾਲੀ ਫਸਲਾਂ ਅੱਗੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਤਾਰਾਂ ਭੂਰੀ ਹੈਮ (ਕ੍ਰੋਟਾਲਾਰੀਆ ਜਨਸਿਆਂ) ਵਰਗੀਆਂ ਢਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਲਗਾ ਦਵੋਂ। ਖੇਤ ਤੋਂ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦਾਈ ਜਾਂ ਸਾੜ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਵੋਂ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਨ ਨਾ ਦਵੋ।.